Leczenie chirurgiczne stosuje się u ok. 15–20% wszystkich chorych. Do leczenia chirurgicznego kwalifikują się chorzy bez przeciwwskazań do resekcji miąższu płucnego wraz z guzem, w zakresie tolerowanym przez chorego, ale koniecznym do całkowitego wycięcia nowotworu oraz okolicznych węzłów chłonnych. Ten typ leczenia odbywa się w warunkach szpitalnych, gdy pacjent jest pod opieką wielospecjalistycznego zespołu klinicznego.

Zabieg operacyjny wymaga od pacjenta właściwego przygotowania. Zapoznaj się z przydatnymi wskazówkami tu:


Praktyczne porady przed przyjęciem do szpitala

W dniu operacji pacjent otrzymuje dodatkową tabletkę premedykacyjną, która pozwala uspokoić się przed planowanym zabiegiem. Na blok operacyjny pacjenci przewożeni są zgodnie z ustalonym wcześniej planem zabiegów operacyjnych. Pierwsi pacjenci trafiają do sali operacyjnej około godziny 8:00 rano, a następni po zakończeniu pierwszych operacji, przeważnie o godzinie 11:00.

Na bloku operacyjnym pacjentem w pierwszej kolejności zajmuje się pielęgniarka/pielęgniarz anestezjologiczna/y. Personel medyczny prosi o potwierdzenie tożsamości, zbiera krótki dodatkowy wywiad, sprawdza zgodność dokumentacji oraz wprowadza niezbędne wkłucia i dostępy naczyniowe.

Lekarz anestezjolog, zgodnie z wcześniejszą kwalifikacją pacjenta (tylko w przypadku jego zgody), może rozpocząć procedurę dodatkowego znieczulenia zewnątrzoponowego (należy pamiętać, że nie wszyscy pacjenci kwalifikują się do tego typu znieczulenia). Wykonuje się je wprowadzając do kręgosłupa cienką kaniulę, przez którą podawane są leki przeciwbólowe. Sposób ten pozwala ograniczyć leki przeciwbólowe podawane dożylnie w trakcie operacji, jak również̇ znacznie poprawia komfort pacjenta po zabiegu. Zmniejsza dolegliwości bólowe oraz sprzyja intensywniejszej rehabilitacji.

Następnie pacjent oddycha przez maskę tlenową, a anestezjolog podaje leki usypiające oraz intubuje pacjenta. Proces intubacji polega na wprowadzeniu do tchawicy pacjenta rurki intubacyjnej, aby mógł za niego „oddychać” respirator. W kolejnym etapie chirurg potwierdza tożsamość pacjenta, sprawdza dokumentację obrazową, niezbędne zgody i operowaną stronę/okolicę. Po odpowiednim ułożeniu chorego rozpoczyna operację.

Na długość trwania operacji wpływa bardzo wiele czynników. Niezależnie od czasu trwania zabiegu najważniejsze jest zawsze bezpieczeństwo pacjenta. Po wykonanej operacji następuje proces ekstubacji oraz wybudzania pacjenta. Usunięta zostaje rurka z tchawicy, pacjent zaczyna oddychać samodzielnie i jest proszony o wykonywanie prostych poleceń.

W niektórych przypadkach po operacji pacjent pozostaje celowo na oddechu wspomaganym przez respirator – w tym celu musi pozostać w dalszym ciągu zaintubowany.

Po pełnym wybudzeniu, kiedy pacjent oddycha już̇ samodzielnie, zostaje przewieziony do sali wybudzeń. Tam jego stan pooperacyjny oceniany jest przez anestezjologa i chirurga – czasem może trwać to nawet do kilku godzin po operacji. Stąd operowani trafiają do sali pooperacyjnej lub na Oddział Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM).

Jeżeli stan pacjenta na to pozwala oraz personel medyczny (lekarze i pielęgniarki) wyrażają zgodę pacjent, może zostać odwiedzony przez najbliższe osoby. Należy pamiętać, aby stosować się do zaleceń odwiedzających (max. 2 osoby odwiedzające jednego chorego po operacji) oraz regulaminu sali pooperacyjnej lub oddziału OIOM.

Po operacji pacjenta czeka kilkudniowy pobyt w szpitalu (początkowo na oddziale lub sali intensywnego nadzoru). Czas trwania hospitalizacji zależy od przebiegu okresu pooperacyjnego. Wówczas u chorych operowanych pozostawiony jest dren wyprowadzony z klatki piersiowej. Przez dren usuwany jest płyn, który gromadzi się w jamie opłucnowej po operacji. Warunkuje on również̇ prawidłowe rozprężenie się płuca. Personel medyczny codziennie ocenia m.in. ilość oraz jakość ewakuowanego płynu, a także obecność przecieku powietrza. Są to ważne wskaźniki przebiegu procesu gojenia się.

W trakcie hospitalizacji pooperacyjnej konieczne jest wykonywanie badań kontrolnych, tj. badań laboratoryjnych krwi oraz badań radiologicznych (RTG klatki piersiowej). Ważne jest wykonywanie codziennej toalety osobistej, z prysznica można korzystać nawet z drenem.

Już̇ od pierwszego dnia po operacji zaleca się rehabilitację. Niezbędne jest codzienne, regularne wykonywanie ćwiczeń/gimnastyki oddechowej zarówno z pomocą rehabilitantów, jak i samodzielnie według ich wskazówek. Wpływa to istotnie na proces rekonwalescencji, przyspiesza rozprężenie się płuca, a także zapobiega powikłaniom, np. zapaleniu płuc.

Szczegółowe opisy ćwiczeń oddechowych oraz inne porady dotyczące okresu pooperacyjnego można znaleźć w dziale Rekonwalescencja.


Rekonwalescencja i dieta

W dniu wypisu pacjent otrzymuje kartę̨ informacyjną, która zawiera między innymi zalecenia dotyczące dalszego postępowania. Po zabiegu operacyjnym bardzo ważne są̨ regularne badania kontrolne. O terminie pierwszej wizyty kontrolnej pacjent jest informowany przez swojego lekarza prowadzącego w dniu wypisu.

Pamiętaj! Ważne, by w przypadku operacji zadbać także o formalności. W celu otrzymania zwolnienia lekarskiego, w dniu wypisu ze szpitala należy mieć przygotowany:

• numer NIP zakładu pracy, jeżeli jesteś osobą pracującą i ubezpieczoną w ZUS,

• numer NIP odpowiedniego Urzędu Pracy, jeżeli jesteś osobą bezrobotną, a ubezpieczoną przez Urząd Pracy,

• swój numer NIP, jeżeli jesteś rolnikiem ubezpieczonym w KRUS.

Niekiedy u chorych poddawanych leczeniu operacyjnemu obserwuje się działania niepożądane. Mogą̨ być́ one łagodne i krótkotrwałe. Czasami jednak mogą̨ też być́ odczuwalne przez pacjenta w większym stopniu. Zapoznaj się z ich listą:


Objawy niepożądane oraz skutki uboczne leczenia